loading

 

سیوند یا سیوند پارس روستایی است بزرگ و خوش آب و هوا در کیلومتر 85 جاده شیراز اصفهان، با بیش از پنج هزار نفر جمعیت. سیوند یک هزار و هفتصد متر از سطح دریا ارتفاع دارد و با کوه‌هایی به بلندی بیش از دو هزار و پانصد متر محاصره شده است. کوه‌های سیوند پوشیده از درختان ون، بادام کوهی، ارژن، کهکم و کیالک است.

سیوند در دورۀ صفویه در نزدیکی امامزاده عقیل در محلی که امروز به سیوند خرابه مشهور است، قرار داشته ‌است و چنان که از سنگ نوشته‌های گورستان امامزاده عقیل بر می‌آید در اوایل قرن یازدهم ه-ق در اینجا ساکن شده‌اند. سیوند هنگام فرار اشرف افغان توسط افغان‌ها غارت شد. پس از آن به دلیل ترس از غارت و نا امنی مدتی در مکانی در جنوب سیوند کنونی بنام ده کهنه (ده کانه) زندگی کردند. بسیاری از سیوندی‌ها در سال‌های دور، به دلایلی که بر ما روشن نیست به استان کرمان کوچ کرده‌اند و هرچند زبان سیوندی را فراموش کرده‌‌اند، اما نام خانوادگی سیوندی را در شناسنامه‌های خود دارند.

مهمترین ویژگی سیوند، زبان آن است. سیوند جزیرۀ زبان است. غرابت زبان سیوندی با لهجۀ روستاهای اطراف سیوند به اندازه ایست که اهالی روستاهای اطراف را به شگفتی وا می‌دارد. بنا به گفتۀ زبان شناسان، زبان سیوندی از شاخه شمال غربی زبان‌های ایرانی است. یعنی همدسته با، مازنی، گیلکی، تالشی و کردی. زبان سیوندی شباهت بسیاری با زبان هورامانی دارد. اینکه گویندگان زبان سیوندی چرا و چگونه از موطن خود دور افتاده و بسان جزیره‌ای در استان فارس سکنی گزیده‌اند پرسش بی پاسخی است که ذهن همه سیوندی‌ها را به خود مشغول کرده است.

زبان سیوندی در فراز و نشیبهای تاریخ اصالت خود را حفظ کرده و چندان با عربی و ترکی آمیخته نشده است اما امروزه به دلایل ساکن شدن عشایر باصری در سیوند، مهاجرت سیوندی‌ها به مرودشت و شیراز و پدیده یکپارچه سازی فرهنگی که از رسانهها و بخصوص تلویزیون  ناشی میشود، از غنا و اصالت آن کاسته شده است و بسیاری از واژههای آن رو به فراموشی میرود. امروزه مادران جوان کمتر با کودکان خود سیوندی حرف میزنند اما چند سالی است میل به سیوندی حرف زدن بین پسران نوجوان بالا گرفته است ولی چون سیوندی را در کوچه‌ها میآموزند نه از دامان مادر، زبانشان ظرافت و شیرینی زبان مادری را ندارد.